Kalendarz Żydowski

Kalendarz Żydowski

Żydzi przejęli rachubę mierzenia czasu od Babilończyków. Oczywiście z drobnymi zmianami, wynikającymi z odmienności religii, kultur i zwyczajów.

Żydowski rok zaczynał się początkowo — podobnie jak u Babilończyków — pierwszego dnia Nisan, a więc w kwietniu. Później przeniesiono go na dzień pierwszy Tisri (października).

Żydzi również regulowali rachubę lat, dorzucając do niektórych z nich trzynasty miesiąc. Postępowali tak przede wszystkim ze względów religijnych. Mianowicie — 14 Nisan, w czasie pełni Księżyca, zabijali w ofierze jagnię wielkanocne. Na drugi dzień, 15 Nisan, zaczynało się święto Paschy, trwające 8 dni. W dniu 16 Nisan ofiarowywano Jahwe pierwociny plonu jęczmienia. Z tych względów konieczne było, aby miesiąc. Nisan zbiegał się z okresem, w którym w Palestynie dojrzały jęczmień nadawał się do ścięcia. Jeśli więc stwierdzano, że jęczmień na dzień 16 Nisan nie wyda ziarna (a więc kiedy nastąpiła wyraźna rozbieżność w rachubie czasu), najwyższy kapłan dorzucał do owego roku jeden miesiąc, podwajając miesiąc Adar, czyli marzec. Nowy miesiąc otrzymywał nazwę Weadar, czyli drugi Adar. Wielkanoc przesuwała się wówczas automatycznie o 30 dni.

Żydzi przejęli też od Babilończyków miesiące i to bez większych zmian, bo nawet nazwy różnią się niewiele. Oto one:

Nisan kwiecień Ab sierpień Kislet grudzień
Ijar maj Elul wrzesień Tebet styczeń
Siwan czerwiec Tisri paździer-

nik

Sebet luty
Tamuz lipiec Merczes-

wan

listopad Adar marzec

Używano także 7-dniowego tygodnia. Rozpoczynał się on w nasz piątek o zmierzchu i kończył po 7 dniach, czyli w następny piątek z chwilą zapadnięcia zmierzchu. W ten sposób zaczynał się Sabat — dzień odpoczynku (kończył się w sobotę o zmierzchu). Następne dni nazywano w kolejności I, II, III, IV i V. Ostatni dzień przed Sabatem nosił nazwę Parasew — przygotowanie.  

W Palestynie unikano dwóch dni świątecznych obok siebie. Dlatego pierwszy dzień roku, obchodzony bardzo uroczyście, nie mógł wypadać w dni sąsiadujące z Sabatem. Unikano również środy (III dnia), ponieważ niewygodnie było rozpoczynać nowy rok w środku tygodnia, zwłaszcza gdy początek roku ustalił się na miesiąc Tisri (październik). Jeśli pierwszy Tisri przypadał na niewygodny dzień, powiększano rok o jedną dobę, następny zaś rok zmniejszano.

Jak z tego wynika, kalendarz żydowski był dość płynny. Bodaj jedyny w świecie, gdzie rok występował aż w sześciu wariantach, a mianowicie: 3 rodzaje roku 12-miesięcznego (rok regularny o 354 dniach, rok powiększony — o 355 i rok skrócony — 353 dniach) i  3 rodzaje roku 13-miesięcznego (rok o 384, 385 i 383 dniach). Rok żydowski liczył więc od 353 do 385 dni. Lata liczono początkowo od ważnych wydarzeń historycznych, np. od wyjścia z Egiptu lub od niewoli babilońskiej. Później ustalono rachubę lat od… stworzenia świata. Według kapłanów żydowskich, miało się to wydarzyć w 3761 r. p.n.e.

Również z Babilonii przejęto zwyczaj każdorazowego wyznaczania początku miesiąca. Nikt z urzędu nie obserwował nieba. Żydzi mieli obowiązek zawiadamiania sędziego w Jerozolimie o pojawieniu się młodego Księżyca. I jeśli co najmniej pięciu zawiadomiło o tym — sędzia orzekał początek miesiąca. A gdy Księżyc był niewidoczny z powodu zachmurzenia lub piaskowej burzy? Wtedy… miesiąc liczył 30 dni. Uporządkowanie kalendarza żydowskiego nastąpiło w IV w. n.e. Dzieła tego dokonał rabin Hillel, patriarcha z Tyberiady. Wprowadził 19-letni cykl: 12 lat zwyczajnych, liczących po 12 miesięcy (na przemian 29 i 30-dniowych) i 7 lat przestępnych, liczących po 13 miesięcy (również 29 i 30-dniowych).

Lata liczono różnie: od „stworzenia świata” lub od tzw. ery Seleucydów – zapoczątkował ją Seleukos I Nikator — założyciel dynastii greckiej Seleucydów, panującej w Azji Mniejszej od 312 do 64 r. p.n.e., wyprzedzającej naszą o 312 lat. Do XI w. n.e. była ona nawet częściej stosowana niż od stworzenia świata. Począwszy od tego wieku zwyciężyła ostatecznie era „od początku świata”.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *